Osmanlı Mirası Araştırmaları Dergisi (OMAD) ISSN: (Online) 2148-5704 (Print)

Yıl:2018 Cilt: 5  Sayı: 13  Alan: Tarih

Hasan KARAKOSE
1914 HALEP VİLAYET BÜTÇESİ (OSMANLI VİLAYET BÜTÇESİNE BİR ÖRNEK), ss. 115-134
 
Mali alanda yapılan reformlardan birisi de 1846’dan itibaren modern anlamda tahmini bütçelerin hazırlanmaya başlanması olmuştur. I. Meşrutiyet’in ilanından sonra bütçe yapma yetkisi Kanun-ı Esasî, Meclis-i Mebusan ve Heyet-i Âyân’a verildi. Yeni düzenleme ile her senenin bütçe uygulaması padişahın yetkisi ve onaylaması ile yürürlüğe girmekteydi. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra, 1910 tarihli “Usul-i Muhasebe-i Umumiye Kanunu” ile kapsamlı bir düzenleme getirildi. Devlet bütçesinin hazırlanması, uygulanması ve denetimine ilişkin genel hükümler içeren bu kanun, 1911 yılında yürürlüğe girdi. 1913 tarihinde yürürlüğe giren, “İdare-i Umumiye-i Vilayat Kanun-ı Muvakkati” Vilayet idaresi ve taşra maliyesinde önemli yenilikler getirdi. Bu kanunla vilayetlerin kendi idareleri altında mal varlıkları, gelir-giderleri ve Vilayet bütçeleri oluşturuldu. Bu kanuna göre hazırlanan 1914 senesi Halep Vilayet bütçesi ilk olması bakımından önem arz etmektedir. Bütçenin temel alt başlıkları; 1330 (1914) Senesi Halep Vilayet Bütçe Nizamnamesi, tahminî varidat bütçesi, “Elif” cetveli, ödenek bütçesi, “Be” cetveli, değişmesi muhtemel “Te” cetveli, varidatın detaylandırıldığı kısım, muhassasatın (ödenek) detaylı olarak ele alındığı 43 fasıllık kısımdır. Araştırma, arşiv kaynaklarına ve bu alanla ilgili çalışmalara dayanmaktadır. Ayrıca Osmanlı Devleti’nde daha önce yapılan bütçelerden farklı olarak, günümüz bütçelerine benzerlikleri bulunan bir vilayet bütçesinin hususiyetlerini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Bütçe, Halep bütçesi, gelir-gider, ödenek, bütçe nizamnamesi

DOI Number: 10.17822/omad.2018.114

1914 ALEPPO PROVINCE BUDGET AN EXAMPLE OF THE OTTOMAN PROVINCE BUDGET, pp. 115-134
 
One of the reforms in the real estate has been the beginning of the preparation of estimated budgets in the modern sense since 1846. After the proclamation of the First Constitutional Monarchy (Meşrutiyet), he authority to make budget was given to Kanun-ı Esasî, (Constitution), Meclis-i Mebusan (Council of Ministers) and Heyet-i Âyân (Chamber of Notables). With the new regulation, budget implementation of each year came into force with the sovereignty of sultan and approval of the Sultan. After the proclamation of the Constitutional Monarchy (Meşrutiyet), a comprehensive regulation was introduced “General Accounting Procedure Law” (in 1910) dated 1910. This law, which contains general provisions on the preparation, implementation and supervision of the state budget, entered into force in 1911. The budget consists of the following headings: The “Provinces General Administrative Law”, which entered into force in 1913, introduced significant innovations in the provincial administration and provincial finance. With this law, assets, income-expenses and provincial budgets were established under the provincial administrations' own administrations. The 1914 Aleppo province budget prepared according to this law is important in terms of being first. The main subheadings of the budget, those are;1330 Year of the Aleppo province Budget Ordinance, estimated revenue budget, “Elif “chart, payment budget, ”Be“ chart, likely to change” ”Te“ chart, where the income is detailed, 43 chapters in which the appropriation is handled in detail. The research is based on archival sources and studies related to this field. Unlike in previous budgets in the Ottoman Empire, it demonstrates the characteristics of a province budget with similarities to today's budgets.

Keywords: Budget, Aleppo budget, income-expenditure, allowance, budget regulation

DOI Number: 10.17822/omad.2018.114

Tam MetinDetay