Journal Of Ottoman Legacy Studies (OMAD) ISSN: (Online) 2148-5704 (Print)

Year:2020 Volume: 7  Issue: 18  Area: Language / Dil

Himmet BÜKE
Toponomy of The Settlement Names of The Golhisar Subprovince According to The Detailed Cadastral Record Book of The Hamid Sanjak Dated 1501, pp. 233-248
 
The Turks began to immigrate into the Anatolian geography in mass in the 11th century and this movement of migration climaxed in the 12th and 13th centuries. The topic of our study, the Hamid Sanjak area was one of the geographies where the Oghuzs had settled intensely. The area had been managed by the Hamidogullari Principality for a century and then it came under the domination of the Ottoman Empire. Following that process the name of the area remained the same and the area had existed as an administrative unit with the name of Hamid Sanjak for centuries. We limited our study to the determination and examination of the settlement names in the Golhisar subprovince, instead of all settlement names in this subprovince which involves a very large area. The settlement names recorded in the study which we grounded on a detailed cadastral record book written in 1501, were transcribed from the Arap-letter Ottoman Turkish into Latin letters and were analyzed in terms of language properties. The settlement names acquired were evaluated semantically and morphologically and the changes these names had undergone within the historical process were revealed. We saw that words taken from foreign languages such as Arabic and Persian were used in the settlement names and the Turkish words were chosen in particular. It was proved that toponomy studies provide important semantic, morphological, phonetic and etymological data at the point of following the historical process of a language.

Keywords: Oghuzs, Anatolia, Seljuks, Principalities, settlement names, dialect

http://dx.doi.org/10.17822/omad.2020.156

HAMİD SANCAĞINA AİT 1501 TARİHLİ MUFASSAL TAHRİR DEFTERİNE GÖRE GÖLHİSAR KAZASI YERLEŞME ADLARI TOPONİMİSİ, ss. 233-248
 
Türklerin Anadolu coğrafyasına kitleler hâlinde gelmeleri 11. yüzyıldan itibaren başlamış 12. ve 13. yüzyılda bu göç hareketi had safhaya ulaşmıştır. Çalışmamıza konu olan Hamid sancağı bölgesi de Oğuzların yoğun şekilde yerleştikleri coğrafyalardan biridir. Bölge Hamidoğulları Beyliği tarafından bir asır boyunca yönetilmiş daha sonra Osmanlı Devleti egemenliğine geçmiştir. Bu süreçten sonra bölgenin adı değiştirilmemiş ve uzun yüzyıllar Hamid sancağı olarak idari bir birim olarak devam etmiştir. Çok geniş bir alanı kapsayan bu sancaktaki tüm yerleşim adları yerine Gölhisar kazasındaki yerleşim adlarının tespiti ve incelemesiyle çalışmamızı sınırlandırdık. 1501 tarihinde tutulmuş mufassal tahrir defterini esas aldığımız çalışmada kaydedilen yerleşim yeri adları Arap harfli Osmanlı Türkçesinden Lâatin harflerine transkribe edildi ve dil özellikleri bakımından incelendi. Elde edilen yerleşim yeri adları semantik ve morfolojik olarak değerlendirildi ve bu adların tarihî süreç içerisinde geçirdiği değişimler ortaya konuldu. Yerleşim yeri adlarında Arapça ve Farsça gibi yabancı dillerden alınmış sözcükler kullanılmakla birlikte Türkçe sözcüklerin daha fazla tercih edildiği görülmüştür. Toponimi çalışmaları dilin tarihsel sürecini izleme noktasında semantik, morfolojik, fonetik ve etimolojik bakımdan önemli veriler sunduğu teyit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Oğuzlar, Anadolu, Selçuklular, Beylikler, yerleşim adları, ağız

http://dx.doi.org/10.17822/omad.2020.156

Detail