Osmanlı Mirası Araştırmaları Dergisi (OMAD) ISSN: (Online) 2148-5704 (Print)

Yıl:2017 Cilt: 4  Sayı: 9  Alan: Tarih

Zafer GÖLEN
YUGOSLAVYA’DA YAYIMLANAN TÜRKÇE DERGİLERDE “OSMANLI” İMGESİ, ss. 7-23
 
Eski Yugoslavya topraklarının önemli bir bölümü 1878 yılında ve geri kalan bölümü ise 1912 gibi çok geç bir tarihte Türk idaresinden çıkmıştır. Tabii olarak bu topraklar önemli sayıda Türk ve Müslümanı barındırıyordu. Bu kitlenin önemli bir bölümü özellikle 1878 Berlin Kongresi ve 1912 Balkan Savaşları sonrasında Anadolu’ya göç etmek zorunda kaldı. Buna rağmen yüz binlerce Türk ve Müslüman bölgede yaşamaya devam etti. II. Dünya Savaşı sonrasında Yugoslavya kurulunca Türkler de kendi hak ve hukuklarını koruma, kültürlerini yaşatma adına birtakım faaliyetlere giriştiler. Ne var ki gerek krallık gerekse Yugoslavya deneyimi sırasında devletin baskın unsuru Sırplardı. Bu yüzden Türk ve Müslümanlar için hayat Yugoslavya döneminde de kolay olmadı. Baskılar ve Anadolu’ya yönelik göçler kesintisiz devam etti. Yugoslavya’da yaşamaya devam eden Türkler olumsuzluk ve baskılara rağmen kendi dil ve kültürlerini korumak için yoğun bir yayın faaliyeti yürüttüler. Türkçe basın çoğu zaman sosyalist iktidara yakın durmak eleştirisine maruz kalsa da çok önemli bir işlev sürdürdü. 1944 yılında Birlik gazetesinin çıkarılmasıyla başlayan Türkçe yayın macerasının en önemli ayağını, Sırplar ve diğer güney Slav halkları tarafından öcü olarak görülen Osmanlı ve Türk imgesinin yazılarda nasıl işleneceği oluşturdu. Bu sebeple 1965’te yayın hayatına başlayan eski Yugoslavya topraklarındaki en uzun soluklu Türkçe dergi olan Sesler, 1973’te yayına başlayan Çevren ve ardından Doğru Yol/Esin’de yazılar kaleme alan yazarlar, Osmanlı geçmişi konusunda oldukça dikkatli davranmak zorunda kaldılar. Bu makalede adı geçen dergilerde Osmanlı Devleti ile ilgili yayımlanan makaleler taranarak, içerik analizleri yapılmış ve Osmanlı geçmişinin okuyucuya ne şekilde aktarıldığı tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yugoslavya, Türkçe Yazın, Osmanlı İmajı, Birlik, Sesler, Çevren, Doğru Yol/Esin

DOI Number: 10.17822/omad.2017.62

THE “OTTOMAN” IMAGE IN TURKISH JOURNALS PUBLISHED IN YUGOSLAVIA, pp. 7-23
 
As it is known, a significant of former Yugoslavian part lands were released from Turkish administration quite lately in 1878 or 1912. Naturally, these lands sheltered a significant number of Turks and Muslims. Although an important part of this population had to migrate to Anatolia especially after 1878 Berlin Congress and 1912 Balkan Wars, hundreds of thousands of Turks and Muslims still continued to live in the region.When Yugoslavia was established after the World War II, Turks were involved with a number of activities to protect their rights and laws and to keep their culture alive. However, Serbians were the dominant elements of the state during both the kingdom and the Yugoslavia experience. For this reason, life for Turks and Muslims was not easy in Yugoslavian period . Oppressions and migrations to Anatolia continued uninterrupted. The Turks, who continued to live in Yugoslavia, carried out an intensive press activity to protect their own language and culture despite all oppressions. The Turkish press has maintained a very important function, although it is often criticized for standing close to the socialist government. The most important step of the Turkish press adventure, which began with the publication of the Birlik Newspaper in 1944, was how the Ottoman and Turkish imagery, which was seen as a bogeyman by the Serbs and other southern Slavic people, would be processed in the articles. For this reason,the writers penning in Sesler, the longest-running Turkish magazine in the former Yugoslavian lands which was first published in 1965, and Çevren, first published in 1973, and then Doğru Yol/Esin had to be very careful about Ottoman history. In this paper, the articles about Ottoman State are scanned in afore mentioned magazines , their contents are analyzed and how the Ottoman past was transmitted to the reader is established.

Keywords: Yugoslavia, Turkish Literature, Ottoman Image, Birlik, Sesler, Çevren, Doğru Yol / Esin

DOI Number: 10.17822/omad.2017.62

Tam MetinDetay