Osmanlı Mirası Araştırmaları Dergisi (OMAD) ISSN: (Online) 2148-5704 (Print)

Yıl:2019 Cilt: 6  Sayı: 14  Alan: Edebiyat / Literature

OĞUZHAN AYDIN
ERZİNCAN MERKEZDE BULUNAN ÖNEMLİ ZİYARET YERLERİ İLE BU ZİYARETGÂHLAR ETRAFINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN RİTÜELLER, ss. 11-22
 
Tarihten getirdiği birikim ile halk yaşamında zengin inanış, ritüel ve uygulamalara sahip olan Türk halkında geçmişi İslamiyet öncesi dönemlere kadar uzanan, yatır ve türbe ziyaretlerine Anadolu coğrafyasının hemen hemen her bölgesinde rastlamak mümkündür. Türk halk kültürü ve yaşamında özellikle dinî manada, “Allah dostu” olarak kabul gören keramet sahibi kişiler; veli, ermiş gibi unvanlarla anılmaktadır. Bu kişilerin, gerek hayattayken gerek vefatlarından sonra göstermiş oldukları birtakım kerametler toplumun bu tür mekân ve makamlara yakınlaşmasını ve insanların bu tür şahıs ve mekânlara saygı göstermesine vesile olmuştur. Şüphesiz ki insanoğlu, başta sağlık problemleri olmak üzere, her türlü sıkıntı ve kederini gidermenin yollarını aramıştır. Yatır, türbe gibi ziyaret yerlerinde gerçekleştirilen çeşitli ritüeller de bu durumun somut örnekleri arasındadır. Bu ritüellerle uygulamaların temelinde ise ermiş kişilerin yüzü suyu hürmetine istenilen halis niyetli taleplerin karşılık, dertlilerin deva ve hastaların şifa bulması görülmektedir. Araştırma sahası Erzincan il merkezi olan bu çalışma kapsamında; Erzincan ilinin -kısa bir tarihinden yola çıkılarak- merkezindeki halk arasında yoğun rağbet gören ziyaret yerleri ile ilgili ansiklopedik bilgiler sunulacak, bu ziyaret yerleri etrafında yaygınlaşan efsaneler ve kerametlere dayalı olarak oluşan inanışların doğrultusunda niyet, dilek ve temennilerde bulunulurken, -bu bağlamdaki isteklerin kabulü için- gerçekleştirilen çeşitli uygulamalara, kaynak kişilerden derlenen bilgilerle birlikte yer verilecektir.

Anahtar Kelimeler: Erzincan, Türbe, Yatır, Evliya, Ritüel ve Uygulamalar

http://dx.doi.org/10.17822/omad.2019.108

Religious Places in Erzincan and the Rituals Taking Place Around Them, pp. 11-22
 
Visiting shrines and entombed saints which go back to pre-Islamic age has been a common practice throughout all regions of Anatolia due to its historical heritage and the richness of the social rituals. Those miracle workers who are regarded as the “friend of Allah” have an important place in Turkish folk culture and religious practice. The miracles that those people performed both when they alive and dead have encouraged people to show respect to them and their tombs. Undoubtedly, people seek ways to get rid of all the illnesses and the troubles they have. Rituals which are exhibited at shrines and entombed saints are an explicit example of this. The base of these practice is that people who visit such places expect their wishes to come true, illnesses to be healed and problems to be solved for the sake of the saints buried in the tombs. The study which was conducted in Erzincan presents a brief history of the city, encyclopaedical information of the popular tombs and shrines, and give details of the practices, wishes, intentions that happen around the shrines and tombs, and of the myths and miracles that are attributed to the entombed saints.

Keywords: Erzincan, Tomb, Untombed saint, Rituals and Practices

http://dx.doi.org/10.17822/omad.2019.108

Tam MetinDetay